Juridische woorden
Boedel Het geheel van iemands roerende goederen.
Codicil Een codicil of wilsbeschikking is een handgeschreven, gedagtekend en door de schrijver zelf ondertekend document, waarin de ondergetekende (de erflater) zonder tussenkomst van de notaris de nalatenschap van bepaalde roerende zaken regelt. Ook kan het wensen met betrekking tot de eigen uitvaart bevatten. Nalaten van geld en onroerende goederen kan alleen door middel van een testament via de notaris. Door middel van een codicil kan iemand zaken als sieraden, boeken, verzamelingen, documenten, kledingstukken, meubelstukken of andere voorwerpen die behoren tot de eigen inboedel, na overlijden legateren (nalaten) aan een met naam en toenaam genoemd persoon en/of instelling, of aan verschillende genoemde personen en/of instellingen.
Een codicil heeft dezelfde rechtsgeldigheid als een testament, maar hoeft niet door een notaris te worden opgemaakt. Een kopie ervan kan bij een notaris in bewaring worden gegeven; wettelijk vereist is dat niet, hoewel het in verband met het aantonen van de authenticiteit wel is aan te raden. Codicils worden niet centraal geregistreerd zoals een testament. Uiteraard is veilig opbergen van het document een vereiste, maar ook dat een vertrouwenspersoon van de bergplaats op de hoogte is en er in geval van overlijden bij kan komen. Wijziging van een codicil is mogelijk door een nieuwe te maken en het oude te vernietigen (inclusief de eventuele kopie(en)).
Donorcodicil Verklaring waarop iemand te kennen geeft wel/geen organen/weefsels af te willen staan na zijn dood. In het donorcodicil kan ook staan dat iemand die afweging aan zijn nabestaanden overlaat. Het invulformulier kan worden opgehaald bij een arts of apotheek. Na registratie bij het donorregister krijgt men een kaartje (pasjesformaat), dat men altijd geacht wordt bij zich te dragen.
Donorregister In het donorregister wordt de keuze van Nederlanders over orgaan- en weefseldonatie geregistreerd en beheerd. De registratie vindt plaats op vrijwillige basis. Wie zich niet heeft laten registreren, laat daarmee de beslissing over aan de nabestaanden.
Erfenis Wat iemand van een overledene erft.
Erflater Iemand die enig bezit als erfenis nalaat.
Erfstelling/legaat Het verschil tussen een erfstelling en een legaat: bij een erfstelling erft de erfgenaam onder algemene titel, dat wil zeggen de erfgenaam erft de bezittingen èn de schulden, waarbij de schulden de waarde van de bezittingen kunnen overtreffen. Bij een legaat krijgt de legataris een bepaalde zaak of een waarde toebedeeld zónder de schulden.
Euthanasieverklaring Schriftelijke verklaring waarmee iemand precies aangeeft onder welke omstandigheden hij graag zou willen dat de arts euthanasie bij hem uitvoert.
Executeur Degene die door de erflater is aangewezen om de nalatenschap af te wikkelen.
Legaat Een specifiek onderdeel van een nalatenschap (geld, auto, verzameling, meubelen, sieraden) voor een specifiek persoon.
Nalatenschap Een nalatenschap of erfenis is het geheel van bezittingen én schulden dat een overleden persoon achterlaat. De nalatenschap die het gezamenlijk vermogen van de erfgenamen vormt, wordt met de term boedel aangeduid.
Persoonlijk memorandum Hoewel een testament de nalatenschap in hoofdlijnen regelt, worden allerlei praktische, alledaagse details er niet in genoemd. Om het de uitvoerders van de wilsbeschikking gemakkelijker te maken, stelt de erflater daarom wel een persoonlijk memorandum op, waarin zulke kwesties worden besproken en uitgelegd. Het persoonlijk memorandum kan onder meer informatie bevatten over:
– wensen voor de uitvaart
– de vindplaats van belangrijke stukken, akten en polissen
– de identiteit van de executeur
– gegevens over schulden, banktegoeden en andere
vermogensbestanddelen
– verzekeringsgegevens
– ontstaan van eventuele rechten op een nabestaandenpensioen
– lopende abonnementen, contributies en lidmaatschappen
– identiteitsgegevens, zoals het sofinummer (per 2007 wellicht
‘burgerservicenummer’) en administratienummers bij bijvoorbeeld een
pensioenfonds
Testament Schriftelijke, wettelijke beschikking waarbij iemand verklaart wat na zijn dood moet gebeuren.
Verklaring van erfrecht Een verklaring van erfrecht is een door een notaris opgemaakte verklaring waarin staat vermeld wie de erfgenamen zijn. De notaris maakt deze verklaring aan de hand van door hem te verzamelen gegevens. Daartoe behoort in elk geval het bericht van het Centraal Testamentenregister of er wel of geen testament is. Daarnaast raadpleegt de notaris bijna altijd het bevolkingsregister. Om deze redenen kan het enkele weken tot soms enkele maanden (als er veel erfgenamen zijn of als ze moeilijk te vinden zijn) duren voordat de notaris een verklaring van erfrecht kan afgeven.
Verklaring van executele. Een verklaring van executele is een door de notaris opgemaakte verklaring waarin staat wie de executeur van een bepaalde nalatenschap is en wat zijn bevoegdheden zijn.
Wilsbeschikking Een regeling die iemand maakt om te bepalen wat er na zijn overlijden moet gebeuren.
Wilsverklaring Een wilsverklaring (ook wel levenswilverklaring genoemd) beschrijft iemands voorkeur van hoe een arts moet handelen wanneer diegene zelf niet meer aanspreekbaar is. Het is niet gebruikelijk om dit door een notaris te laten opstellen. Maar het moet wel duidelijk zijn dat degene die zijn wilsverklaring opschrijft dat bij zijn volle verstand doet. De wilsverklaring moet ook gedateerd en ondertekend zijn. Een wilsverklaring kan bijvoorbeeld aan een arts gegeven worden, of de huisarts kan op de hoogte worden gebracht dat een wilsverklaring aanwezig is